Alfabetfietstocht door Friesland-west

We zijn weer thuis. Afgelopen zaterdagochtend hebben we op camping Simmerwille te Earnewâld (zomerse aanrader!) de tent opgeruimd en zijn we via het Makkumse visserijfestival weer naar huis gereden.

Kampeerplaats1

Voor degenen die zich afvragen waar ik het over heb: Gerda en ik hebben een fietstocht door Friesland-west gemaakt. Niet West-Friesland, want dat ligt in Noord-Holland.
Het moest een alfabetrit worden. We zouden de 26 kleinste dorpjes met elk een andere beginletter bezoeken. Voorwaarde voor het bezoek was een kerk of iets dat met een kerk te maken heeft, zoals een klokkenstoel (Ypecolsga) en een toren (Miedum, Tjalhuizum). Als het echt niet anders kon (Quatrebras) waren we tevreden met andere dingen die met kerkgang en leeftijd te maken hebben: een kroeg en een antiekwinkel.

De tocht bestond uit zes rondjes. Lees hier de beschrijving. En hoewel het een vastgesteld plan leek, hebben we op de dag van vertrek toch besloten om de rondjes in een andere volgorde te gaan doen. Dat had te maken met de weersverwachting. Die beloofde de oorspronkelijke planning een natter verloop dan de nieuwe volgorde. Maar we waren sowieso verzekerd van een regenachtige donderdag.
De schilder van de brugpaal in Parrega had de donderdagochtend 15 augustus goed beschreven:

NAT

Gelukkig was het de andere dagen dat we in het Friese kampeerden veel beter weer.

Ik had de routes gepland met behulp van een fietsrouteplanner. Deze leidde ons via een combinatie van fietsnetwerken naar onze doelen.
Heel vaak fietsten we door bossen en weilanden. Een keer kwamen we terecht op een klein paadje door het weiland en werd onze doorgang versperd door een Bertha 38. Gerda maakte een boog door het weiland en ik fietste door over het pad met het idee om ook door het gras te gaan fietsen. De koe zag me echter te dichtbij komen en vluchtte de wei in. Helaas bleven de andere twee koeien die ik verderop tegenkwam wel gewoon staan en moest ik alsnog door het zeiknatte gras.

Bertha38

In het plaatsje Ferwoude waar we onderweg doorheen fietsten, vond ik het kerkje zo fotogeniek dat ik het wilde fotograferen, ook al voldeed het dorp niet aan de voorwaarden die we gesteld hadden. Ik noemde het dorp dan ook maar onze reserve-F.
Ik raakte op het kerkhof in gesprek met een man die samen met zijn dochter de grafstenen van zijn overgrootouders aan het bijschilderen was. Dat deden ze met een wijnfleskurk die ze in verf doopten en daarmee de tekst weer leesbaar schilderden.

Grafschrift
Ik vroeg hem naar het waarom van de graftekst van zijn overgrootvader:

Er is maar eene schreede
tusschen ons en de dood

En hij vertelde: “Overgrootvader, schilder van beroep, schilderde boerderijen. Op 20 februari 1912 ging hij naar zo’n boer om geld op te halen. En als hij dan geld kreeg werd er ook gedronken uiteraard. Daarna is hij later op de avond teruggegaan naar huis.
Toen had je nog geen asfaltwegen en ook geen verlichting langs de weg, dus hij is kennelijk een beetje aangeschoten over dat weggetje naar de grote weg gegaan en onderweg uitgegleden en in de sloot gevallen. Vandaar die tekst. Je zet één voet verkeerd en je bent weg.”

“It giet net”, zei de dame toen we meewilden met het pontje over De Grons. Er kunnen 12 personen mee, maar niet met 12 fietsen.

PontBekend met het verschijnsel ‘dialect’ en ook door schade en schande bekend met de daaruit voortkomende verwarring, vroeg ik wat ze bedoelde. Zou het net wel of niet gaan? Ze zei toen: “It giet krek.”
Ik begreep dat ze bedoelde dat het precies ging, maar pas later las ik dat ze zei dat het bijna zou gaan, dus eigenlijk niet.
Maar het ging dus wel. Gelukkig waren er maar 10 fietsen, dus het paste allemaal prima.

We kwamen in de kleine dorpjes vaak tafels tegen die bedekt waren met te koop aangeboden oude huisraad en te kleine kleding van het opgroeiende nageslacht.
In Nijemirdum stond er ook een oude vrieskast te koop, of zoals het bord zei: “Diepfries”.

Diepfries

Ik moest erg lachen om deze woordspeling. En terwijl ik nog na stond te hikken kwam de eigenaar van de spullen naar buiten. Ik zei dat het een leuke vondst was. Toen zei hij: “Ja, het staat er helemaal fout, hè? Het moet eigenlijk met dubbel-e en een ‘z’ (freeze), maar mijn vrouw wilde dat ik het zo opschreef.”
Hij bleek heel lang in Canada gewoond te hebben, vandaar de Engelse spelling die hij dacht dat er moest staan. Maar toen ik hem de woordspeling uitlegde, moest hij ook een beetje lachen.

Tijdens het uitzoeken van de plaatsen die we wilden bezoeken, stuitte ik op Aegum. Een piepklein dorpje met een eeuwenoude kerktoren en goed geschikt om voor de ‘A’ in de alfabetreis door te gaan. Maar helaas bleek het plaatsnaambordje alleen de Friese naam ‘Eagum’ aan te geven. Dus is de beginletter twijfelachtig, omdat ik de Nederlandse schrijfwijze van de naam voorop stelde.
Toch namen we Aegum op in onze reis, want ik las dat het ooit het middelpunt van Friesland was en dat het het centrum van de aarde is. En aangezien onze vorige fietsvakantie aan de middelpunten van Nederland was gewijd waren we wel geïnteresseerd in dit middelpunt.

EagumHet middelpunt van het oude Friesland en het centrum van de aarde liggen op 7 hanenstappen van de rechter zijkant van de toren.

Wat me erg opviel bij het fotograferen van de kerken was dat het aanzicht vanaf schuin achter vaak een stuk mooier is dan dat vanaf de voor- of zijkant. Ik maakte er dan ook een opdracht van om de kerken van alle kanten te fotograferen.
En toen stuitte ik op het probleem dat men bij de bouw of het inrichten van de kerkplek totaal geen rekening heeft gehouden met de mogelijkheid dat iemand de kerk helemaal rondom zou willen vastleggen. Ik heb in de onmogelijkste houdingen staan fotograferen, mezelf lek laten prikken door stekelige struiken om net voldoende afstand te kunnen krijgen om de kerk helemaal in beeld te vangen, enzovoorts.

Ik heb een selectie van foto’s van de bezochte kerken in een wolk op het wereldwijde web gezet. Degenen die benieuwd zijn naar foto’s van die kerken klikken op een link hieronder. Ik laat de foto’s daar nog wel een paar maanden staan, voor zover ik het nu kan bekijken.

Allingawier Boer Cornwerd Dedgum
Elahuizen Friens Goënga Hieslum
Idaard Jannum Kubaard Leons
Miedum Nijhuizum Oudemirdum Piaam
Quatrebras Roodhuis Sandfirden Tjalhuizum
Uitwellingerga Vrouwenparochie Warstiens (e)Xmorra
Ypecolsga Zweins

Volgens de GPS-tracker hebben we in zes dagen 299 kilometer gefietst. En op die natte donderdagochtend na met heel veel plezier.

One thought on “Alfabetfietstocht door Friesland-west

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s