Alfabetfietstocht door Friesland-west

We zijn weer thuis. Afgelopen zaterdagochtend hebben we op camping Simmerwille te Earnewâld (zomerse aanrader!) de tent opgeruimd en zijn we via het Makkumse visserijfestival weer naar huis gereden.

Kampeerplaats1

Voor degenen die zich afvragen waar ik het over heb: Gerda en ik hebben een fietstocht door Friesland-west gemaakt. Niet West-Friesland, want dat ligt in Noord-Holland.
Het moest een alfabetrit worden. We zouden de 26 kleinste dorpjes met elk een andere beginletter bezoeken. Voorwaarde voor het bezoek was een kerk of iets dat met een kerk te maken heeft, zoals een klokkenstoel (Ypecolsga) en een toren (Miedum, Tjalhuizum). Als het echt niet anders kon (Quatrebras) waren we tevreden met andere dingen die met kerkgang en leeftijd te maken hebben: een kroeg en een antiekwinkel.

De tocht bestond uit zes rondjes. Lees hier de beschrijving. En hoewel het een vastgesteld plan leek, hebben we op de dag van vertrek toch besloten om de rondjes in een andere volgorde te gaan doen. Dat had te maken met de weersverwachting. Die beloofde de oorspronkelijke planning een natter verloop dan de nieuwe volgorde. Maar we waren sowieso verzekerd van een regenachtige donderdag.
De schilder van de brugpaal in Parrega had de donderdagochtend 15 augustus goed beschreven:

NAT

Gelukkig was het de andere dagen dat we in het Friese kampeerden veel beter weer.

Ik had de routes gepland met behulp van een fietsrouteplanner. Deze leidde ons via een combinatie van fietsnetwerken naar onze doelen.
Heel vaak fietsten we door bossen en weilanden. Een keer kwamen we terecht op een klein paadje door het weiland en werd onze doorgang versperd door een Bertha 38. Gerda maakte een boog door het weiland en ik fietste door over het pad met het idee om ook door het gras te gaan fietsen. De koe zag me echter te dichtbij komen en vluchtte de wei in. Helaas bleven de andere twee koeien die ik verderop tegenkwam wel gewoon staan en moest ik alsnog door het zeiknatte gras.

Bertha38

In het plaatsje Ferwoude waar we onderweg doorheen fietsten, vond ik het kerkje zo fotogeniek dat ik het wilde fotograferen, ook al voldeed het dorp niet aan de voorwaarden die we gesteld hadden. Ik noemde het dorp dan ook maar onze reserve-F.
Ik raakte op het kerkhof in gesprek met een man die samen met zijn dochter de grafstenen van zijn overgrootouders aan het bijschilderen was. Dat deden ze met een wijnfleskurk die ze in verf doopten en daarmee de tekst weer leesbaar schilderden.

Grafschrift
Ik vroeg hem naar het waarom van de graftekst van zijn overgrootvader:

Er is maar eene schreede
tusschen ons en de dood

En hij vertelde: “Overgrootvader, schilder van beroep, schilderde boerderijen. Op 20 februari 1912 ging hij naar zo’n boer om geld op te halen. En als hij dan geld kreeg werd er ook gedronken uiteraard. Daarna is hij later op de avond teruggegaan naar huis.
Toen had je nog geen asfaltwegen en ook geen verlichting langs de weg, dus hij is kennelijk een beetje aangeschoten over dat weggetje naar de grote weg gegaan en onderweg uitgegleden en in de sloot gevallen. Vandaar die tekst. Je zet één voet verkeerd en je bent weg.”

“It giet net”, zei de dame toen we meewilden met het pontje over De Grons. Er kunnen 12 personen mee, maar niet met 12 fietsen.

PontBekend met het verschijnsel ‘dialect’ en ook door schade en schande bekend met de daaruit voortkomende verwarring, vroeg ik wat ze bedoelde. Zou het net wel of niet gaan? Ze zei toen: “It giet krek.”
Ik begreep dat ze bedoelde dat het precies ging, maar pas later las ik dat ze zei dat het bijna zou gaan, dus eigenlijk niet.
Maar het ging dus wel. Gelukkig waren er maar 10 fietsen, dus het paste allemaal prima.

We kwamen in de kleine dorpjes vaak tafels tegen die bedekt waren met te koop aangeboden oude huisraad en te kleine kleding van het opgroeiende nageslacht.
In Nijemirdum stond er ook een oude vrieskast te koop, of zoals het bord zei: “Diepfries”.

Diepfries

Ik moest erg lachen om deze woordspeling. En terwijl ik nog na stond te hikken kwam de eigenaar van de spullen naar buiten. Ik zei dat het een leuke vondst was. Toen zei hij: “Ja, het staat er helemaal fout, hè? Het moet eigenlijk met dubbel-e en een ‘z’ (freeze), maar mijn vrouw wilde dat ik het zo opschreef.”
Hij bleek heel lang in Canada gewoond te hebben, vandaar de Engelse spelling die hij dacht dat er moest staan. Maar toen ik hem de woordspeling uitlegde, moest hij ook een beetje lachen.

Tijdens het uitzoeken van de plaatsen die we wilden bezoeken, stuitte ik op Aegum. Een piepklein dorpje met een eeuwenoude kerktoren en goed geschikt om voor de ‘A’ in de alfabetreis door te gaan. Maar helaas bleek het plaatsnaambordje alleen de Friese naam ‘Eagum’ aan te geven. Dus is de beginletter twijfelachtig, omdat ik de Nederlandse schrijfwijze van de naam voorop stelde.
Toch namen we Aegum op in onze reis, want ik las dat het ooit het middelpunt van Friesland was en dat het het centrum van de aarde is. En aangezien onze vorige fietsvakantie aan de middelpunten van Nederland was gewijd waren we wel geïnteresseerd in dit middelpunt.

EagumHet middelpunt van het oude Friesland en het centrum van de aarde liggen op 7 hanenstappen van de rechter zijkant van de toren.

Wat me erg opviel bij het fotograferen van de kerken was dat het aanzicht vanaf schuin achter vaak een stuk mooier is dan dat vanaf de voor- of zijkant. Ik maakte er dan ook een opdracht van om de kerken van alle kanten te fotograferen.
En toen stuitte ik op het probleem dat men bij de bouw of het inrichten van de kerkplek totaal geen rekening heeft gehouden met de mogelijkheid dat iemand de kerk helemaal rondom zou willen vastleggen. Ik heb in de onmogelijkste houdingen staan fotograferen, mezelf lek laten prikken door stekelige struiken om net voldoende afstand te kunnen krijgen om de kerk helemaal in beeld te vangen, enzovoorts.

Ik heb een selectie van foto’s van de bezochte kerken in een wolk op het wereldwijde web gezet. Degenen die benieuwd zijn naar foto’s van die kerken klikken op een link hieronder. Ik laat de foto’s daar nog wel een paar maanden staan, voor zover ik het nu kan bekijken.

Allingawier Boer Cornwerd Dedgum
Elahuizen Friens Goënga Hieslum
Idaard Jannum Kubaard Leons
Miedum Nijhuizum Oudemirdum Piaam
Quatrebras Roodhuis Sandfirden Tjalhuizum
Uitwellingerga Vrouwenparochie Warstiens (e)Xmorra
Ypecolsga Zweins

Volgens de GPS-tracker hebben we in zes dagen 299 kilometer gefietst. En op die natte donderdagochtend na met heel veel plezier.

Advertenties

Vakantie

We zijn er uit. Vandaag hebben we de knoop doorgehakt en gaan we onze rondjes in Friesland fietsen.

Hoe is het mogelijk? Wekenlang fantastisch warm en zonnig weer in Nederland en zodra de vakantie van Gerda ingaat, wordt het slechter.
Gelukkig is onze vrije tijd erg flexibel en dus mogen wij niet klagen. We hadden kunnen kiezen voor een lastminutereis naar een zonnige verwegbestemming en op andere (mooiweer)momenten de fietsvakantie kunnen doen. Elke week zijn Gerda en ik een paar dagen samen vrij.

Voor de komende week is het tot en met dinsdag nogal regenachtig in Earnewâld, Friesland. En we vinden dat een kampeervakantie niet al te armoedig mag zijn, dus slecht weer is geen optie. De tijd dat we het graven van grachten om de tent erbij vonden horen, ligt ver achter ons. Het liefst hebben we een tent met toilet en douche in de onmiddellijke nabijheid. Kamperen moet leuk zijn en geen opoffering.

Je spaart niet 49 weken om 3 weken armoe te lijden.

Komende woensdag (14 augustus) gaan we met de auto naar Friesland en fietsen daar ons eerste rondje. Een klein rondje, want we willen ’s middags de tent opzetten op camping Simmerwille in Earnewâld.

Om de inbrekers de kans te geven om bij ons onze spullen weg te halen, moeten we ze wel de kans geven om die inbraak voor te kunnen bereiden.
Hoewel het volgens later onderzoek (en nuchter verstand) niet uitmaakt dat je uitgebreid meldt over je vakantie via Twitter of Facebook, wil ik de potentieel ongenode gasten toch meegeven dat ons huis niet helemaal onbewoond zal zijn tijdens onze afwezigheid.

We gaan in totaal zes rondjes fietsen. Bij elkaar ruim 300 km. En dan hebben we bereikt wat we willen: het alfabet gefietst, waarbij we zo goed mogelijk de kleinste gehuchten met een plaatsnaambord en een enkele kerk gaan aandoen.
Helaas zal dat niet 100% lukken. Overmacht, want Quatrebras heeft geen kerk of klokkenstoel, maar het is de enige Q in Nederland.
Voor degene die willen weten hoe die rondjes eruitzien som ik ze hieronder op.

Rondje 1. Wirdum – Warstiens – Eagum/Aegum – Idaerd – Friens – Wirdum
Rondje 2. Quatrebras – Jannum – Vrouwenparochie – Miedum – Quatrebras
Rondje 3. Leons – Zweins – Boer – Kübaard – Leons

Even terug naar huis om Wout uit te wuiven, want die gaat op scoutingkamp in de Ardennen. En dan weer terug naar Friesland, naar camping De Potten aan het Sneekermeer.

Rondje 4. Camping – Goënga – Reahûs (Roodhuizen) – Tjalhuizum – Uitwellingerga – Camping
Rondje 5. Sandfirden – Hieslum – Dedgum – Allingawier – Exmorra (voor de X) – Idsegahuizen – Cornwerd – Piaam – Nijhuizum – Sandfirden
Rondje 6. Ypecolsga – Sloten (omdat dat een mooi plaatsje is) – Oudemirdum – Elahuizen – Ypecolsga

Tussendoor gaan we nog wat leuke dingen doen die niets met onze alfabetfietstocht te maken hebben. We willen bijvoorbeeld naar het land van de Kameleon in Terhorne, naar de visserijdagen in Makkum (23+24 augustus) en nog ergens kanoën.
En misschien nog een dagje wadlopen en een vaartocht langs de Waddeneilanden.

We zien wel. ’t Is immers vakantie.

Who needs Photoshop?

Ik vind ze zo mooi dat ik ze wil delen. Acht foto’s die zo apart zijn dat ik er best trots op ben dat ik vandaag het positieve toeval aan mijn zijde had.

Aanschouw de fiets die waarschijnlijk al heel lang op de bodem van het Almeerse Weerwater ligt. Gefotografeerd vanaf een steiger.
Zonder poespas, zonder fotobewerking, zonder belichtingstrucs. Gewoon een pocketcamera en ontzettend veel mazzel.

Alle foto’s zijn klikbaar en geven een wat grotere afbeelding.

Fiets 1 Fiets 2 Fiets 3 Fiets 4 Fiets 5 Fiets 6 Fiets 7 Fiets 8

Vakantievoorbereidingen

We hebben ons weer wat op de hals gehaald.

Vorig jaar hebben we een fietsvakantie gehouden en daarbij de middelpunten van Nederland bezocht.
In het laatste artikel over deze vakantie liet ik mezelf het plan ontvallen om deze zomer een alfabetfietstocht te gaan doen. Ik zocht alleen nog een Nederlandse plaats die begint met een ‘X’.
En die blijkt niet te bestaan. Dus fietsvakantie van de baan? Egnie.

quatrebras-plaatsnaambordDe enige ‘Q’ ligt in Friesland, Quatrebras.
Het is slechts een kruispunt van twee wegen, zo’n 10 km ten oosten van Leeuwarden, maar het belangrijkste is aanwezig: een plaatsnaambordje.

We kozen ervoor om de alfabettocht dan maar in Friesland te gaan maken en stelden een lijstje op waaraan de plaatsen moesten voldoen om door ons te worden bezocht:

1. Een plaatsnaambord in de Nederlandse taal. Of in ieder geval mag het niet alleen Fries zijn. Gewoon omdat. Dit is de belangrijkste en doorslaggevende eis.
2. Het plaatsje moet een kerk hebben die een Rijksmonument is. Liefst maar één kerk, want we willen geen religie voortrekken.
3. Van alle mogelijke kandidaten met dezelfde beginletter willen we die met het kleinste aantal inwoners bezoeken.

De ‘X’ moet maar een gekunstelde zijn, omdat er geen Nederlandse plaats is die met die letter begint. De enige acceptabele kandidaat in Friesland is dan ‘Exmorra’.
Natuurlijk zou je dan meteen twee letters hebben, namelijk de ‘E’ en de ‘X’, maar dat is te makkelijk. We willen een aparte ‘E’ bezoeken.

Leve Wikipedia! Daar is een lijst met alle plaatsnamen van Friesland, met ook het aantal inwoners en de bezienswaardigheden. En dus heb ik daar een aantal dagen zitten rondklikken.
Gaandeweg kwam er een vierde eis: de plaats moet, als het even kan, liggen in het gebied ten westen van Leeuwarden. Anders zou het gebied toch te uitgebreid worden en zo interessant is deze plattelandsprovincie nou ook weer niet.

Friese plaatsenUiteindelijk leverde dat een lijst op met 110 kandidaten, waarbij er een paar twijfelachtig zijn, want begint IJlst met een ‘I’ of met een ‘IJ’? Ook heeft IJlst te veel kerken.

De volgende monsterklus was om al deze 110 plaatsen op de kaart te markeren om zo te kunnen bekijken of er nog groepen zouden ontstaan.
We zouden dan gaan kamperen, de tent op een camping neerzetten en van daaruit die groep afwerken.
Om na gedane zaak een camping te gaan zoeken in het volgende cluster.

hapro-atlas-2-4_1Dus hebben we voor de zekerheid maar een fietsendrager gekocht voor op de trekhaak. De Hapro Atlas 2 is het geworden. Dat ding kan op de trekhaak op slot en de fietsen kunnen ook nog eens apart beveiligd worden. Ook kan het geheel worden gekanteld, zodat je nog steeds de achterklep kunt openen.

Deze fietsendrager is ‘Beste koop’ en kost via internet 198 euro, inclusief verzendkosten.


.
Ik printte via printscreen diverse onderdelen van de Friese provincie uit op A4 en plakte de zes delen aan elkaar.
Na een middagje puzzelen was de kaart van Friesland ingekliederd, met dit als resultaat:

Frieslandse 110

De rode letters zijn de plaatsen waar er maar eentje van is met die beginletter. Daar moeten we dus zeker naartoe.

En dan gaan we nu maar eens puzzelen welke plaatsen we gaan bezoeken. Als iemand tips heeft (“Daar moet je zeker gaan kijken, want daar is …”), dan houden we ons aanbevolen.

Middelpunten van Nederland, overzicht en slot

We hebben in vier dagtrips 9 middelpunten van Nederland bezocht. In dit artikel som ik de coördinaten van die middelpunten op en plaats ik een Google Earthkaart met daarop de ingekleurde routes van die vier dagen.

De plaatsnamen staan op volgorde van bezoek en zijn klikbaar. Ze leiden naar het verhaal van de rit naar dat punt.

  1. Zeewolde, zwaartepunt inclusief water: N 52° 18′ 45″, O 5° 32′ 55″.
  2. Oosteinde, kruispunt lijnen N-Z en O-W: N 52° 44′ 52″, O 6° 17′ 48″.
  3. Soest, middelpunt Ministerie van Defensie: N 52° 09′ 21″, O 5° 15′ 11″.
  4. Soest, middelpunt rechthoek: N 52° 09′ 13″, O 5° 17′ 37″.
  5. Baarn / Eembrugge, middelpunt cirkel: N 52° 13′ 44″, O 5° 19′ 17″.
  6. Amersfoort, nulpunt RijksDriehoeksCoördinaten: N 52° 09′ 18″, O 5° 23′ 14″.
  7. Putten, gemiddelde van de andere 8 middelpunten: N 52° 15′ 44″, O 5° 32′ 51,38″.
  8. Putten, zwaartepunt droge landmassa: N 52° 14′ 36″, O 5° 38′ 03″.
  9. Lunteren, geografisch middelpunt: N 52° 06′ 03″, O 5° 38′ 46″.

Het leuke van een GPS-tracker is dat hij de afgelegde routes opslaat. Deze routes (met .gpx-extensie) hebben we ingelezen in Google Maps, daar omgezet in .kml en vervolgens overgezet in Google Earth.
Dat levert het volgende resultaat op:

  • Geel: de afgelegde fietsroute naar het middelpunt in Zeewolde. We hebben de middag doorgebracht in het zwembad van Center Park ‘De Eemhof’.
  • Blauw: de route die we met de auto hebben afgelegd naar het middelpunt in Oosteinde. Daarna zijn we doorgereden naar Annen en hebben daar gekajakt op het riviertje de Hunze.
  • Groen: de fietstocht vanuit Woudenberg langs de middelpunten in Soest (2x), Baarn en Amersfoort.
  • Rood: de fietstocht vanuit Woudenberg langs de middelpunten in Putten (2x) en Lunteren.

Het waren heel leuke fietsdagen en we zijn van plan het vaker te doen. Misschien Nederlandse plaatsen alfabetisch befietsen?
Maar wie helpt ons aan een Nederlandse plaats die begint met een ‘X’?

Terug naar het begin van deze serie.

Middelpunten van Nederland, deel 11

Lunteren.          Coördinaten: N 52° 06′ 03″, O 5° 38′ 46″.

Het centrum van Nederland.
Lunteren staat bekend om de Lindeboomsberg met de grote zwerfkei die het middelpunt van Nederland zou zijn. Halverwege de 20e eeuw lag er echter geen enkele grote steen bovenop de berg. De toenmalige directeur van de VVV, ir. B. Wigman, had vernomen van een oude boer dat er op de top van oudsher tot circa 1935 drie grote kalenderstenen (of zonnewendestenen) hadden gestaan. De ene zijde van de stenendriehoek had naar het noordoosten gewezen, waar de zon op de langste dag opkomt, de andere zijde naar het zuidoosten, waar de zon op de kortste dag opkomt.
Ook had de boer overgeleverd dat de Lindeboomsberg het middelpunt van Nederland was, met evenveel land ten noorden en ten zuiden ervan, en evenveel land ten oosten en ten westen, voor de drooglegging van de grote IJsselmeerpolders. In feite lag dit mediaanpunt overigens circa 10 km noordoostelijker.
Wigman meende een van de oude stenen achterhaald te hebben en liet hem op 15 oktober 1965 op de Lindeboomsberg plaatsen, met de inscriptie “Middelpunt Nederland”.
Locatie: het Luntersche Buurtbosch, Hessenweg; tegenover restaurant ‘de Goudsberg’ het bos in.

Dinsdag 21 augustus 2012.

Het derde middelpunt van de dag en tevens het allerlaatste middelpunt van de toer.

Na ruim 20 kilometer fietsen moesten we nog een paar honderd meter omhoog ploeteren voordat we op de top van de Hessenweg bij het restaurant ‘De Goudsberg’ aankwamen. We waren nu echt wel toe aan een drankje en een plas.

Daarna dacht ik dat we verder moesten fietsen om bij het middelpunt te komen. Na een paar kilometer in de bosrijke omgeving hebben we maar even rondgevraagd en bleken we het hele stuk weer terug te moeten. Om bij het middelpunt te komen hadden we namelijk het bos schuin tegenover het restaurant in gemoeten.
Daar blijkt ook een bord te staan, maar dat hadden we gemist omdat er een auto voor stond.

We gingen het bospad op. Tot aan de Lindenboomsberg was het goed te fietsen.

Maar bij de top werd het duwen.

Drie grote keien op de rand van de heuvel fungeren als een oeroude kalender. De stenen liggen in een driehoek.

De middelste steen is het middelpunt van Nederland en van de ‘kalenderstenengroep’. Gezien vanuit de middelste steen kijk je via de steen rechts op de foto naar het noordoosten, waar de zon opkomt op de langste dag van het jaar; via de steen links op de foto kijk je naar het zuidoosten, waar de zon opkomt op de kortste dag.
De lindeboom in het midden zou het middelpunt van rechtspraak zijn geweest.

Zo, we hebben nu alle negen middelpunten van Nederland bezocht. Missie volbracht.

Lees hier verder.

Middelpunten van Nederland, deel 10

Putten.               Coördinaten: N 52° 14′ 36″, O 5° 38′ 03″.

Het zwaartepunt van het droge landoppervlak van Nederland.
In 1984 heeft de geoloog Frank Storbeck uitgerekend dat het zwaartepunt in Putten ligt. Hij digitaliseerde de randen van Nederland en van de binnenwateren, en berekende met de computer het zwaartepunt van het droge land (dus zonder zee en binnenwateren). Storbeck deed dit in opdracht van theatermaker Harrie Hageman, die zich ten doel had gesteld om een ludieke happening te organiseren met als thema de ontdekking van het zwaartepunt van Nederland. Hageman liet op de berekende plek een ijzeren ring verankeren aan een zwerfkei die in de grond zat. Dit monument werd onthuld met de woorden: “Til Nederland op aan deze ring en niemand zal het merken”.
Locatie: in het Sprielderbos bij de kruising Peppelerweg / Oude Prinsenweg. 

Dinsdag 21 augustus 2012.

Het tweede middelpunt van de dag.

Na een goed half uur fietsen door een mooie, bosrijke omgeving kwamen we aan bij dit slecht gemarkeerde punt. Waarom “slecht gemarkeerd”? Omdat we het niet makkelijk konden vinden, ook al stonden we er 50 meter vandaan.
Als het de bedoeling is om dit een toeristisch punt te laten zijn, hadden er wel een paar wegwijzers mogen worden geplaatst.

Maar goed, eerst even lunchen. Het was immers bijna 12 uur en we hadden er inmiddels bijna 40 kilometer opzitten.

Vervolgens lag hier de uitdaging: til het land op en controleer of er evenwicht is.

En het klopt. We merkten er niets van dat Wout het land optilde. Dus er was evenwicht.

Nog even een stilleven op de foto zetten …

… en door naar het laatste middelpunt, in Lunteren. Een fietstocht van 24 kilometer.

Lees hier verder.

Middelpunten van Nederland, deel 9

Putten.   Coördinaten: N 52° 15′ 44″, O 5° 32′ 51,38″.

Het gemiddelde van de acht middelpunten die we hebben bezocht. Het is de som van de coördinaten, gedeeld door acht.
Dit middelpunt der middelpunten ligt in een weiland, zo’n 150 meter achter Basisschool met de Bijbel ‘Steenenkamer’, Waterweg 32 te Putten.

Dinsdag 21 augustus 2012.

We hadden besloten om vandaag niet de natuurroute van de fietsrouteplanner te volgen, maar de makkelijkdoorfietsenroute. Gewaarschuwd door de slechte bebording van de vorige routes wilden we de komende 81 kilometer geen onnodige problemen uitlokken.

De weerberichten beloofden voor deze dag een bewolkte dag, ongeveer 25°C en weinig wind. Een lekkere dag om te fietsen.

Het was de bedoeling om vandaag drie middelpunten te bezoeken: twee rond Putten en één bij Lunteren.
Om 9.00 uur zijn we gaan fietsen. We hadden de navigator mee, maar niet aangezet. De kaarten moesten de juiste weg wijzen, vonden we.
En dat ging goed. Na anderhalf uur waren we op de plaats van bestemming.

Even wat eten en drinken en toen op zoek.

Het weiland achter de school was goed bereikbaar en nog wat nat door de ochtenddauw. Het beoogde punt lag helaas in de koeienwei aan de overkant van een sloot en was niet bereikbaar.

Maar we waren tevreden met de afwijking van een paar meter.

Nog even een foto van de achterkant van de school …

… en dan door naar het middelpunt aan de andere kant van Putten.

Lees hier verder.

Middelpunten van Nederland, deel 8

Amersfoort.     Coördinaten: N 52° 09′ 18″, O 5° 23′ 14″.

Tussen 1802 en 1900 is Meijsberg (buurtschap van het dorp Chaam) het middelpunt van Nederland geweest, preciezer gezegd het ‘nulpunt’ ten behoeve van het vervaardigen van de topografische kaarten in de periode 1840-1920.
Door de gewijzigde situatie, ontstaan door de afscheiding van België in 1839, werd besloten ook een nieuw nulpunt voor de metingen te definiëren, waarbij werd gekozen voor de Onze Lieve Vrouwetoren (de Lange Jan) in Amersfoort, die ruwweg midden in het huidige Nederland ligt.
Locatie: Krankeledenstraat 30, Amersfoort.

Zaterdag 18 augustus 2012.

Het vierde middelpunt dat we vandaag gingen bezoeken.

Met wat hulp van mensen in Baarn kwamen we op weg naar Woudenberg terecht op een leuk traject door de polder. Uiteindelijk leidde dit naar een punt in Amersfoort waar we eerder op de dag, op weg van Soest naar Eembrugge, al eens langs waren gekomen.

Volgens de stadskaart die we tegenkwamen zouden we op de route naar Woudenberg vlak langs de Lange Jan komen.

De beslissing was dus makkelijk: we zouden dit middelpunt toch maar meenemen in de dagtrip.

En dit is er te zien in het raampje:

Het midden van de Onze-Lieve-Vrouwetoren vormt sinds de 19de eeuw het ‘middelpunt’ van Nederland, zoals gebruikt door het Kadaster. In Nederland kan de ligging van een vast punt worden aangegeven door middel van coördinaten, de afstanden tot de Y-as (van noord naar zuid) en de X-as (van oost naar west). Vroeger sneden deze assen elkaar in Amersfoort, maar doordat na 1960 bij alle x-coördinaten 155 kilometer is opgeteld en bij alle y-coördinaten 463 kilometer, ligt het 0-punt van het assenstelsel nu in Frankrijk, ten zuidoosten van Parijs.

De keuze voor Amersfoort was historisch. Vroeger werd de omgeving namelijk in kaart gebracht door vanaf het hoogste punt in een stad (meestal de kerktoren) het omliggende land te tekenen, compleet met dorpen, steden, heuvels en kerken die tot aan de horizon te zien waren. Vervolgens werd deze tekening gecombineerd met de afbeeldingen die gemaakt waren vanaf de torens die erop te zien waren, om zo als het ware te komen tot een lappendeken van vogelvluchttekeningen. Amersfoort lag erg centraal en was in het bezit van een hoge toren, en werd zo het middelpunt van deze lappendeken.

Het was inmiddels na vieren en we reden snel terug naar Woudenberg. Toen we daar arriveerden op ons logeeradres vermeldde de GPS-tracker dat we deze dag een afstand van ruim 77 kilometer hadden afgelegd.

Lees hier verder.